donderdag 7 oktober 2010

Bibliotheek 2.0 en de toekomst van bibliotheken



Bibliotheek 2.0 betekent in mijn ogen dat je als bibliotheek met web 2.0 toepassingen aan de slag moet gaan om de producten en dienstverlening van de (fysieke) bibliotheek ook zichtbaar te maken op het internet. Op dit blog heb ik al in diverse posts beschreven hoe dit volgens mij zou moeten gebeuren. Techniek is hierbij natuurlijk belangrijk maar nog belangrijker is het dat bibliotheek 2.0 tussen de oren van de bibliotheekmedewerkers moet gaan zitten.

In het blad Emerce van september 2010 las ik o.a. het interview met Dorianne Richelle, hoofd online sales en marketing bij Vodafone. Zij sprak hierin de gevleugelde woorden: "Online is niet langer een eilandje. We vinden dat online in ieders DNA moet zitten."

Bibliotheek 2.0 is overigens meer dan alleen maar online bezig zijn. Al denk ik wel dat dit een belangrijke component is. Ook fysiek zullen we overal aanwezig moeten zijn en buiten onze muren moeten treden. Onze (potentiële) klanten opzoeken en met hun in gesprek gaan! Met andere woorden met alleen een pc en internetverbinding komen we er niet. Naast techniek is er dus vooral een gedragsverandering noodzakelijk.

Waarom bibliotheek 2.0?
  • De veranderende mediaconsumptie van het publiek
    Mensen besteden steeds meer tijd op internet ten koste van de traditionele kanalen. Bibliotheken die niet zichtbaar zijn op het internet missen kansen om hun boodschap aan het publiek te tonen.
  • Het veranderende koopgedrag van het publiek
    Mensen kopen in toenemende mate producten / diensten via het internet. Blijven wij als bibliotheken alleen via de traditionele kanalen onze producten en dienstverlening 'verkopen' dan zullen we dus omzet (lees minder uitleningen, minder bezoekers, minder abonnees) mislopen.
  • Meten
    Online toepassingen zijn vaak beter meetbaar dan de traditionele media.
  • Relaties onderhouden
    Via web 2.0 kunnen we een band met het publiek aangaan en deze vervolgens onderhouden.
Hebben jullie nog andere redenen waarom bibliotheek 2.0 belangrijk is dan houd ik mij aanbevolen.

Investeren
Bibliotheek 2.0 is dus een andere manier van (online) werken maar zeker geen tovermiddel. Zoals ik al eerder schreef op dit blog kost bibliotheek 2.0 tijd. Er zullen dus uren in geïnvesteerd moeten worden zowel op lokaal (per bibliotheekorganisatie) als op nationaal niveau. Niet alleen om bibliotheek 2.0 te werken maar ook om op de hoogte te blijven van nieuwe trends en ontwikkelingen. 


Naast tijd kost het ook geld. Soms biedt een betaalde versie van de gekozen web 2.0 toepassing meer mogelijkheden. Wellicht gaan bibliotheken (in de toekomst?) ook adverteren op sociale netwerken zoals Hyves en Facebook. Of er binnen bibliotheekland voldoende kennis is om online marketing te kunnen bedrijven vraag ik me af. 
Deze cursus 23 dingen vormt natuurlijk een goede opstap maar om echt met web 2.0 aan de slag te gaan is denk ik toch wel wat meer nodig zoals bijvoorbeeld het volgen van gespecialiseerde workshops die bijvoorbeeld door Frankwatching of het Social Media Congres georganiseerd worden, het lezen van specialistische tijdschriften en boeken (zoek bijvoorbeeld naar 'leestip!' op dit blog) of het bezoeken van congressen zoals bijvoorbeeld Engage, Social Media Congres of Search Engine Strategies. Maar misschien is het beter om ook iemand in dienst nemen (of tijdelijk in huren) om onze online marketing te gaan verzorgen. Dit laatste is natuurlijk een grote stap maar online marketing en web 2.0 dienen wel een volwaardige taak binnen de bibliotheekwereld te worden. In het bedrijfsleven wordt het meer en meer gemeengoed.

De toekomst?

Of de toekomst van bibliotheken door het toepassen van bibliotheek 2.0 veilig gesteld kan worden daar ben ik niet helemaal van overtuigd. Sommige trends en ontwikkelingen in onze samenleving hebben namelijk zo'n impact dat dit ook met de beste bedoelingen niet te beïnvloeden is. Ik ben er wel van overtuigd dat het gebruik van web 2.0 toepassingen en het actief opzoeken van ons (potentieel) publiek kan helpen om onze toekomst veilig te stellen. Saskia Hoogendoorn heeft een aantal jaren geleden in opdracht van de toenmalige WSF een onderzoek gedaan naar web 2.0 en openbare bibliotheken. Haar conclusie op pagina 53 onderschrijf ik helemaal:

"Het Web 2.0-concept biedt bibliotheken veel mogelijkheden voor nieuwe diensten en nieuwe vormen van dienstverlening, waar de gebruiker centraal staat. ...is voor de bibliotheek de tijd aangebroken om zich extern te richten op de gebruikers en meer vraaggericht te werken en dus de gebruiker centraal te stellen. Het gebruik van Web 2.0-toepassingen stelt de bibliotheek in staat om haar gebruikers beter van dienst te zijn (bijvoorbeeld snelle aanlevering van up-todate informatie met RSS-feeds), om gebruikers mee te laten denken en werken (met onder andere blogs en wiki’s), om een nieuw publiek te bereiken (degenen die momenteel niet in de fysieke bibliotheek komen) en om efficiënter gebruik te maken van bestaande informatiebronnen (bijvoorbeeld met behulp van folksonomy). De openbare bibliotheek is uniek in hetgeen zij doet: het aanbieden van kennis en cultuur met daarbij gebruik makend van haar brede scala aan informatiebronnen en kwaliteiten. Het gebruik van Web 2.0-toepassingen kan, denk ik, ook de Long Tail van de bibliotheekcollectie succesvoller maken; onder andere doordat de collectie beter toegankelijk en doorzoekbaar wordt gemaakt. Daarnaast ligt, mijns inziens, een grote kracht van de bibliotheek in haar ontmoetingsfunctie. Ook dit kan door middel van Web 2.0 bevorderd worden: in de blogosphere en het oprichten van online communities. Met nieuwe diensten en een andere ontsluiting van haar informatiebronnen, kan er ook een nieuw publiek bereikt worden. Ik realiseer me dat er onder het bibliotheekpersoneel een flinke omslag moet plaatsvinden in de denk- en werkwijze. Het traditiegetrouw aanbodgericht werken staat lijnrecht tegenover het centraal stellen van de gebruiker en deze onder andere in de mogelijkheid stellen zelf content te produceren. De ontwikkeling van de Bibliotheek 2.0 komt dan vooralsnog met name voort uit een groep enthousiastelingen." 


Als aanvulling op de bovenstaande conclusie verwijs ik tevens naar de conclusie die ik die ik geschreven heb op een eerder door mij geschreven post: 'Centre Céramique en web 2.0'. Over de toekomst van de bibliotheek is enkele maanden geleden het rapport 'De toekomst van de bibliotheek' verschenen. In dit rapport, geschreven door studenten van de Hanzehogeschool Groningen, natuurlijk ook weer aandacht voor een proactieve houding naar de klant en web 2.0 toepassingen.

Deel|


GERELATEERDE ARTIKELEN
Centre Céramique en web 2.0

woensdag 29 september 2010

Leestip! Online marketing: strategie en tactiek van Jeroen Bertrams

Tijdens mijn vakantie per trein naar Berlijn en Leipzig het boek 'Online marketing' van Jeroen Bertrams gelezen.

Online marketing is het adverteren en positioneren van producten of diensten met behulp van het internet. Dat kan bijvoorbeeld een digitale advertentiecampagne zijn, maar ook mond-op-mond reclame of gebruik van sites als Facebook en Twitter. Dit boek geeft inzicht in de vele mogelijkheden voor online marketing.

Hoewel Bertrams zich richt op ondernemers denk ik dat veel zaken ook voor bibliotheken (of andere nonprofit instellingen) van belang kunnen zijn. Plat gezegd: Het maakt in principe niets uit of je nu koekjes verkoopt of boeken uitleent. Het is met name geschikt voor de mensen binnen een organisatie die meer willen weten over online marketing alvorens hier iemand voor aan te nemen of dit uit te besteden aan een externe partij. Maar met behulp van dit boek is het ook zeker mogelijk om er zelf mee aan de slag te gaan.

De auteur behandelt het onderwerp zeer volledig. In het eerste deel (hoofdstukken 1 tot en met 5) wordt stilgestaan bij de belangrijkste redenen om (fors) in te zetten op online marketing: consumenten besteden meer tijd op internet, consumenten kopen vaker en meer online, online marketing is beter meetbaar, instellingen kunnen een band aangaan met (potentiële) klanten. In hoofdstuk twee beschrijft Bertram de positie van de online marketingstrategie binnen elk bedrijf. Daarbij speelt de keuze om alle activiteiten zelf uit te voeren of deze (deels) via een bureau in te kopen een rol. In hoofdstuk 3 gaat hij verder in op deze keuze. In hoofdstuk 4 wordt een concreet stappenplan gepresenteerd waarna in hoofdstuk 5 de gouden regels voor online marketing worden beschreven.

In deel twee (hoofdstukken 6 en 7) gaat hij in op de afrekenmodellen en uitingen. Een misschien al wat ver van mijn bed show voor veel bibliotheken. Maar ik kan me toch voorstellen dat we in de toekomst ook daadwerkelijk gaan adverteren op het internet bijvoorbeeld via Hyves of door ergens een banner of tekstlink te plaatsen. Dan is het toch goed om te weten welke afrekenmodellen er allemaal zijn. Deze worden in deel twee uitvoerig beschreven. Daarnaast komt aan de orde hoe men het juiste afrekenmodel moet kiezen en welke soorten uitingen (banners, popup, popunder, billboards, games etc.) men kan inzetten.

Deel drie (hoofdstukken 8 tot en met 25) gaat in op de verschillende vormen van online marketing (SEO, social media marketing, weblog marketing, twitter marketing, e-mail marketing, rss marketing, gadgets, widgets en apps, etc.). De verschillende internetmarketing vormen worden uitvoerig en helder beschreven zodat uiteindelijk een goede keuze gemaakt kan worden welke internet marketingvorm het beste kan helpen om de doelstellingen te bereiken.

Deel vier (hoofdstukken 26 tot en met 28) tenslotte gaat in op wellicht één van de belangrijkste onderdelen van online marketing namelijk het maximaliseren van de conversie op de website. Met andere woorden in welke mate bezoekers op de site overgaan tot de gewenste acties. Meten is hierbij natuurlijk belangrijk. Het eerste hoofdstuk van deel vier gaat hier dan ook over. Daarna volgen tips om conversie te verbeteren. Het boek wordt afgesloten met een hoofdstuk over online reputatiemanagement. Daarin wordt beschreven hoe organisaties ervoor kunnen zorgen dat ze de reputatie van de organisatie online hoog kunnen houden. Dit is van belang omdat mensen steeds vaker hun mening op allerlei websites kenbaar maken.

Al met al vond ik het een verhelderende handleiding over online marketing. Bertram hanteert een duidelijke schrijfstijl, waardoor ook mensen die niet zo veel technische kennis hebben met het boek uit de voeten zouden moeten kunnen. Ik ben van mening dat het lezen van dit boek een must is voor degene die in bibliotheken verantwoordelijk zijn voor communicatie en marketing.

Het boek is hier te bestellen maar natuurlijk ook via zoek & boek te leen.

Deel|

vrijdag 10 september 2010

Booktunes: bindmiddel tussen boek en muziek

Ik lees zojuist in de nieuwsbrief 'Meer met Media' van NBD Biblion over de site Booktunes. Een nieuwe Engelstalige site, een Nederlands initiatief, die boeken en muziek met elkaar wil verbinden. Op Booktunes komen romans, biografieën en graphic novels te staan waarin muziek een belangrijke rol speelt. De muziek wordt via de playlist doorgelinkt naar iTunes, voor het boek naar Bol of Amazon waar muziek en boek gekocht kunnen worden. Met achtergrondinformatie over en interviews met de auteurs.

Op dit moment is de site nog niet echt gevuld maar een leuk initiatief om muziek en romans met elkaar te combineren. Voor mij in ieder geval weer een voorbeeld hoe we als bibliotheken onze muziekcollecties beter in de picture kunnen zetten. En vice versa natuurlijk.

Deel|

donderdag 9 september 2010

Mijn ervaringen met Aquabrowsers, My Discoveries en andere sociale bibliotheekcatalogi

Als ik denk aan aquabrowsers en sociale catalogi dan moet ik ook altijd denken aan het liedje van Het Goede Doel met de titel België.

Ik stond zelfs in dubio, Maar ik nam geen enkel risico
Ik heb getwijfeld over België?

België?, België?, België?, Bel-gi-e?

Of het Goede Doel gelijk heeft daar ben ik niet helemaal van overtuigd. De kabinetsformatie krijgen ze ook in België niet rond :-) Maar qua aquabrowsers en catalogi combineren met web 2.0 toepassingen zoals YouTube, Flickr etc. kunnen wij als Hollanders nog veel leren van onze zuiderburen. Die Belgen zijn zo gek nog niet ;-)

Als ik de Belgische versie bekijk van bibliotheek.nl of de bibliotheekcatalogus van Brugge, Cabrio genaamd dan vind ik die namelijk toch wat dynamischer dan onze Nederlandse versies. In maart bezocht ik het congres DB Update 2010. Naast John Blyberg, verbonden aan de Darien Library en misschien wel de pionier op het gebied van de SOPAC kwam hier ook Rosemie Callewaert van bibliotheek.be aan het woord. Zij gaf een mooie presentatie met de titel 'Oogsten en zaaien op zoeken.bibliotheek.be'. In het programma van het congres stond over haar lezing het volgende:

Zoeken.bibliotheek.be verzamelt data en metadata van bibliotheekcollecties in Vlaanderen. Deze gegevensverzameling wordt met indexeer- en mashuptechnieken herordend waardoor ze op hun beurt terug als bron kunnen dienen voor de lokale en provinciale catalogi van Openbare Bibliotheken in Vlaanderen. Om de fysieke en digitale collecties ook buiten de bibliotheekmuren en los van de cataloguszoekinterface te etaleren waar het publiek aanwezig is, wordt gezocht en geëxperimenteerd met nieuwe manieren om bibliotheekcollecties meer zichtbaar te maken op het internet.


Nou wist ik wel dat men in België verder was met het inrichten van hun aquabrowsers dan Nederland. Maar ik werd tijdens de lezing van Rosemie weer eens met de neus op de feiten gedrukt. Bekijk onderstaande presentatie van haar of nog beter surf naar bibliotheek.be en doe eens eens stel zoekopdrachten.
Bibliotheek.be versus bibliotheek.nl
Waar in ieder geval de aquabrowser van bibliotheek.be vooruit loopt op die van bibliotheek.nl is dat er veel content, die vrij toegankelijk is op het internet, aan is gekoppeld. Zelf heb ik bijvoorbeeld gezocht op 'van de koele meeren des doods'. Je vind meteen een link naar de DBNL (Digitale Bibliotheek van de Nederlandse Letteren) zodat je het boek ook meteen full tekst van je scherm kan lezen als je dat zou willen. Verder heeft men een koppeling met Librarything en Google Books gecreëerd. Tevens kun je je abonneren op een rss feed en zijn er zgn. social media buttons om de informatie die je gevonden hebt gemakkelijk met anderen te kunnen delen. Iets waar ik al eerder over schreef op dit blog. En last but not least: Achter de naam van de schrijver staat een (te klein?) icoontje die doorlinkt naar een auteurspagina. Ook deze pagina staat weer boordevol extra informatie en links naar web 2.0 toepassingen zoals YouTube, Flickr maar ook naar online boekhandels zoals Amazon. Zouden ze van elk verkocht boek een percentage krijgen? ;-) Het zal wel niet maar ik zou dat zeker proberen, maar dat terzijde. Ook staat er een auteurs widget die je op je eigen (bibliotheek)site kan plaatsen.

Al deze koppelingen levert de zoeker meer informatie op maar bibliotheek.be wordt hierdoor waarschijnlijk ook beter gevonden door Google. Voeg bij bovenstaande verder nog toe dat je via My Discoveries ook nog  tags, waarderingen en recensies kunt toevoegen en je hebt een echte sociale catalogus waarbij je de gevonden materialen op allerlei manieren kunt delen met anderen en waar je gebruik kunt maken van de gratis digitale content die anderen reeds gemaakt en op het internet geplaatst hebben. Mijn petje af voor de Vlamingen en ik hoop dat bibliotheek.nl het ook zo ver gaat brengen.

De zin van My Discoveries en andere varianten?
Ik ben er eerlijk in dat ik zo mijn twijfels heb over het taggen, recensies schrijven en waarderingen aan materialen geven. Ik vraag me of veel mensen het (gaan) doen. Ik zelf zou er niet aan beginnen al heb ik wel de mogelijkheden bij My Discoveries, onze nieuwe Bicat catalogus en Worldcat bekeken. Lijstjes maken is misschien nog wel handig maar dan houd het voor mij ook snel op. Ik kan me eerder voorstellen dat ik via een social media button mijn favoriete boek tweet of op mijn Face book of Hyves pagina zet dan dat ik dit laat weten via My Discoveries. Een discussie hierover is ook te vinden op bibliotheek 2.0. Rosemie Callewaert van bibliotheek.be gaf in in haar presentatie op het DB congres ook al aan dat het gebruik van My Discoveries op bibliotheek.be niet echt hard liep. Dat wil overigens niet zeggen dat je het niet zou moeten aanbieden. Misschien is het wel iets van de lange adem. Nu is er nog niet veel toegevoegd in My Discoveries maar over 10 jaar kan het toch heel wat extra informatie voor onze klanten opleveren.

Maar bibliotheek.nl en het Nederlandse bibliotheekwezen dienen nog veel werk te verzetten voordat ze zo ver zijn als de Belgen. Oan de geng dus.

Deel|

maandag 6 september 2010

Centre Céramique op Google Maps

Centre Céramique heeft al een eigen website en we zitten zelfs als op diverse sociale media zoals Twitter, Facebook en Hyves. Steeds meer (mobiele) internetgebruikers zoeken echter op basis van hun locatie. Goed zichtbaar zijn op Google Maps is dus belangrijk.

Hoe raak je nu goed zichtbaar op Google Maps? Door gebruik te maken van de gratis mogelijkheid om een bedrijfsprofielpagina aan te maken op Google Places.

Hoe werkt het?
Om te starten heb je een Google-account nodig. Daarna kun je een omschrijving toevoegen. Google toont ook meteen hoe het er op de kaart gaat uitzien. In het geval van Centre Céramique klopte dit niet helemaal en heb ik die handmatig aangepast. Vervolgens zoekt Google of er al een gelijknamige organisatie op de ze locatie voorkomt. Dit was gelukkig niet het geval zodat ik de organisatienaam kon claimen. Daarna heb ik extra informatie toegevoegd zoals openingstijden, betalingsopties en een tweetal foto's.

Tenslotte moest ik kiezen hoe Google de gegevens gaat checken. Men wil namelijk zeker weten dat ik de 'eigenaar' van Centre Céramique bent. Dit checken kan per telefoon, per sms of per briefkaart. Ik heb voor het laatste gekozen. En ja wel hoor binnen 2 weken ontving ik een briefkaart van Google op mijn werkadres. Op deze briefkaart staat een pincode waarmee ik het organisatieprofiel op Google Places kon activeren. Daarna duurde het nog even voordat de profielpagina echt actief werd.




Hoe vind het publiek ons?
Wie onze locatie wilt leren kennen, tikt bij Google 'Centre Céramique' in en klikt dan op maps of zoekt meteen op Google Maps. Men krijgt dan onze organisatie op een kaart te zien. De locatie is eventueel te bewaren, men kan een routebeschrijving krijgen, gebruik maken van streetview en nog veel meer. Klikt men op 'Meer informatie' dan belandt men op de bedrijfsprofielpagina.

Resultaten?
Google levert ook statistieken. Zie hieronder voor de resultaten van de afgelopen maand. Zeker niet slecht denk ik. Tijd dus om ook onze filialen toe te voegen via Google Places.




















Deel|